Ev  /   9 KERE LEYLA HEM DE 9 KERE

9 KERE LEYLA HEM DE 9 KERE

Mart ayında vizyona girmesi beklenirken pandemi tedbirleri kapsamında sinemaların kapanması ile vizyonu ertelenen Ezel Akay’ın son filmi 9 Kere Leyla 4 Aralık’ta Netflix’te gösterime girdi. Filmi tür özelliklerini hesaba katmadan eleştirmek, filme ciddi haksızlık olur.

Sinema hakkında yazdığım mecralarda, verdiğim eğitimlerde sık tekrarladığım görüşlerden biri, Türkiye’de film eleştirisi yeterince gelişmedikçe ve filmi izlemiş olmanın o filmi eleştirmek için yeterli olduğu anlayışı değişmedikçe sinemanın ve de sanat olarak filmin yeterince gelişemeyeceğidir. Tabii ki bir filmi izlemiş herkes filme dair kişisel görüşlerini ortaya koyabilir. Fakat bu görüşlerin nesnel yargılar olarak genelleyici bir tonda ifadesi konuyu kişisellikten çıkarıp eleştiri alanına taşır ki işte asıl sıkıntı buradan doğar.

Sinema alanında ciddi okumalar yapmadan, belli bir izleme kültürü edinmeden ve film eleştirisinin kuramsal olarak neye denk geldiğini anlamadan eleştiri alanına girmek, bir ülkede sinemanın başına gelecek en büyük talihsizliktir. Ülke sinemamız bu talihsizliğin pençesinde kıvranıyor yıllardır. Köşesi, blogu yahut fikirlerini aktaracak bir mecrası olan herkes, film eleştirmeni olup çıkıyor. Bu ‘eleştirmen’ topluluğu şuan Ezel Akay’ın müzikal türde çekmiş olduğu 9 Kere Leyla’yı ‘gömmek’le meşgul.

9 Kere Leyla, Ezel Akay’ın Neredesin Firuze?, Hacivat ve Karagöz Neden Öldürüldü? ve Yedi Kocalı Hürmüz’den sonra çektiği dördüncü sinema filmi. Film bir müzikal komedi. Akay filmlerinde mizansen unsurlarını ön plana çıkarmayı seven, diğer anlatı unsurlarını ikinci plana almakta mahsur görmeyen bir yönetmen. Bu yaklaşımla sinema yapan bir yönetmenin müzikal türde film çekmesi oldukça isabetli bir yaklaşım. Zira müzikal, klasik anlamda sinemanın vadettiklerinin ikinci plana atılıp filmin karnavala dönüştürüldüğü bir tür.



Müzikal türünün yapısı, seyirciyi filme yabancılaştırır. Olay anlatısının araya giren müzikal unsurlarla sekteye uğraması, müzikal sahnelerde oyuncuların direkt kameraya bakarak performans sergilemeleri, yine müzikal sahnelerin filmi epizodik bir anlatı yapısına büründürmesi türü, klasik sinemanın aykırı çocuğu haline getirir. Onun içindir ki bu türün izlenmesi ve özel bir ilgi olmadıkça sevilmesi de zordur.

Müzikaller, anlatıda meydana getirdikleri bu yabancılaştırmayı mizansen ve müzikal unsurları ön plana çıkararak telafi etme yoluna giderler. Aynı zamanda kurgu teknikleri ve sinemanın geldiği noktada efekt uygulamaları ile, seyirciye görsel bir şölen vadederler. Müzikal türüne ait bu bilgiler ışığında filme baktığımızda 9 Kere Leyla hiç de fena bir film gibi durmuyor. Evet filmden daha iyi bir olay örgüsü, zekice yazılmış ince espriler barındıran diyaloglar beklemek hakkımız ki bu açıdan film şüphesiz daha iyi olabilirdi. Fakat filme sinemamızda çok da fazla üretim yapılmayan müzikal türü açısından baktığımızda filmin hakkını teslim etmemiz gerekiyor.


Film ilk sahnesinden son planına kadar benzer renk tonları ile kurulmuş mizansenler üzerinde ilerliyor. Özellikle mor ve sarının ön plana çıktığı bu mizansenler görsel açıdan filmin devam bütünlüğünü sağlıyor. -Renklerin simgesel olarak neye denk geldiği konusunda cinsiyet merkezli çıkarımlarda bulunulabilir. – Yine müzikal sahnelerde de görsel açısından benzer bir tutarlılık söz konusu. Uygulanan efektlerin bu tutarlılığı sağlamada katkısı oldukça fazla. Filmin görsel başarısında sinemamızın gizli kahramanlarından teknik yönetmen Abdullah Sami Ercan’ın katkısını unutmamak gerekli.





Kendisini bir masal anlatıcısı olarak konumlandıran Ezel Akay’ın dünyasından baktığımızda da olağan dışı bir durum söz konusu değil. Film formunda masal anlatma iddiasındaki bir yönetmenden inandırıcı, sizi ilk saniyesinden içine alan bir film beklemek yanlış bir beklentiye girmek olur. 9 Kere Leyla’ya masal formunu önceleyerek yaklaşmak filmi anlamak ve kabul noktasında işimizi kolaylaştırabilir. Zira filme karşı bu kadar acımasızca yaklaşmanın en büyük nedeni, eksik sinema bilgisi kadar klasik ana akım sinemanın dayattığı görme biçimi dışında sinemaya bakamamaktan kaynaklanıyor olabilir.


9-kere-leyla-2020361869
1607093388443-sanal
aaa
5fc7d0c95542840c6cbd05dc
dddd